Dạy – học tích hợp: Đổi mới phương pháp giảng dạy ở THPT, THCS

Ở nhiều nước phát triển trên thế giới, dạy học tích hợp là xu thế chung trong giáo dục phổ thông. Lịch sử và Địa lý trong chương trình dạy học ở Việt Nam còn ở mức độ thấp, chưa tích hợp cao như nhiều nước trên thế giới. Thời gian gần đây, Bộ GD & ĐT chú trọng đến cải thiện nội dung này.

Dạy học tích hơp ở trường THPT

Tại sao phải dạy học tích hợp?

Mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều ít nhiều có mối liên hệ với nhau; nhiều sự vật, hiện tượng có những điểm tương đồng và cùng một nguồn cội…Để nhận biết và giải quyết các sự vật, hiện tượng ấy, hiểu rõ ngọn ngành thì cần huy động tổng hợp các kiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Không phải ngẫu nhiên mà hiện nay đang ngày càng xuất hiện các môn khoa học “liên ngành”.Trong quá trình phát triển của khoa học và giáo dục, nhiều kiến thức kỹ năng chưa cần thiết đến một mức độ cần phải phát triển thành một môn học riêng biệt trong nhà trường nhưng lại cần chuẩn bị cho học sinh để có thể đối mặt với những thách thức khác nhau của cuộc sống, tích hợp giáo dục các kiến thức và kỹ năng thông qua môn học để sinh viên, học sinh vừa có thể học các môn học quan trọng trên lớp, vừa có thể có được kỹ năng. Những kiến thức tương đồng hoặc liên quan đến nhau sẽ được nhập vào một môn học nên nhiều đầu môn học được giảm bớt, kiến thức tổng hợp trong một môn học thì học sinh sẽ có thể giành nhiều thời gian đầu tư vào những môn học quan trọng khác.Dạy học tích hợp là một trong những nội dung đang được dư luận quan tâm nhất trong Dự thảo Chương trình Giáo dục Phổ thông mới.

Huy động kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực

Theo đó, dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, đời sống; thông qua đó hình thành những kiến thức, kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và trong thực tiễn cuộc sống.

Theo dự thảo, môn Ngữ văn sẽ có 2 yêu cầu tích hợp gồm nội môn và liên môn.Tích hợp nội môn tức là ngay trong bản thân môn Ngữ văn sẽ tích hợp tiếng Việt, làm văn và văn học (tích hợp các kỹ năng đọc /đọc hiểu /viết /nghe).

Dạy học tích hợp giúp sinh viên tổng hợp được kiến thức

Việc tích hợp nội môn sẽ giúp cho học sinh có thể hiểu bài ngắn gọn, sâu sắc nhưng không rườm rà, dàn trải. Ngoài văn học thì tích hợp liên môn còn ở các môn xã hội khoa học như lịch sử và địa lý. Như học một tác phẩm thì học sinh cần phải nắm được tác phẩm đó ra đời trong hoàn cảnh lịch sử như thế nào ra sao thì việc hiểu nội dung tác phẩm và hiểu được ý nghĩa tác phẩm cũng như thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.Do đó, không chỉ tích hợp nội môn mà việc học Ngữ văn còn phải tích hợp liên môn, xuyên môn, tức là phải liên hệ với bối cảnh lịch sử, đời sống thực tiễn…So sánh được bối cảnh xưa nay, hoàn cảnh lịch sử, địa lý, không gian, thời gian. Mục đích của việc tích hợp môn học nhằm nâng cao khả năng tổng hợp và bao quát cho học sinh, giúp cho học sinh quan tâm đến những vấn đề mà cả cộng đồng, dân tộc, thậm chí cả nhân loại đang quan tâm như về biến đổi khí hậu, phân biệt giới tính, chủ quyền quốc gia,… Đây chính là nội dung tích hợp các vấn đề xuyên môn mà bộ môn này hướng tới trong chương trình mới. Tuy nhiên việc tích hợp xuyên môn cần phải khéo léo và nhuần nhuyễn không nên sa đà vào những nội dung ngoài. Việc này phụ thuộc vào cách giảng dạy của giáo viên phụ trách.

3 mức độ tích hợp nội dung ở bộ môn Lịch sử – Địa lí

Tích hợp trong chương trình môn Lịch sử và Địa lí mới có lẽ là điểm nổi bật hơn cả. Chương trình Lịch sử và Địa lý THCS sẽ thể hiện ba mức độ tích hợp nội dung: tích hợp nội môn (trong từng nội dung giáo dục Lịch sử và giáo dục Địa lý); Tích hợp nội dung Lịch sử trong những phần phù hợp của bài Địa lý và tích hợp nội dung Địa lý trong những phần phù hợp của bài Lịch sử, nhằm tạo ra sự đối chiếu, tương tác tốt nhất giữa các kiến thức của hai phân môn; Tích hợp tạo thành chủ đề chung.

Điểm đổi mới trong chương trình tích hợp là nội dung Lịch sử trong chương trình mới ở bậc THCS lấy trục lịch đại (thời gian 0) làm trục xuyên suốt, mỗi giai đoạn lịch sử được thiết kế theo khung mô hình: thế giới – khu vực – Việt Nam – lịch sử địa phương, trong đó lấy lịch sử Việt Nam làm trọng tâm, chiếm 60% thời lượng của chương trình.

Facebook Comments
Rate this post
News Reporter